Ngày 17/9/2026, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 71/2026/TT-BXD quy định thi, cấp, chuyển đổi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa.

Phạm vi điều chỉnh: Thông tư này quy định việc thi, cấp, chuyển đổi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa.

Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thi, cấp, chuyển đổi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa; Thông tư này không áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thi, cấp giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Thẩm quyền tổ chức thi, cấp, chuyển đổi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn:

Sở Xây dựng: Tổ chức thi, ra quyết định công nhận kết quả thi, cấp, chuyển đổi GCNKNCM thuyền trưởng, GCNKNCM máy trưởng các hạng, CCCM điều khiển phương tiện đi ven biển đối với học viên học tại các cơ sở đào tạo trên địa bàn quản lý.

Cơ sở đào tạo: Tổ chức thi, ra quyết định công nhận kết quả thi, cấp, chuyển đổi CCCM (trừ chứng chỉ điều khiển phương tiện đi ven biển, chứng chỉ lái phương tiện).

Cơ quan có thẩm quyền quy định tại khoản 3 Điều 35 Luật Giao thông đường thủy nội địa (hoặc cơ quan, đơn vị được giao quyền): Tổ chức thi, ra quyết định công nhận kết quả thi, cấp, chuyển đổi chứng chỉ lái phương tiện.

Cơ quan có thẩm quyền cấp GCNKNCM, CCCM thì có thẩm quyền thực hiện xét cấp, chuyển đổi GCNKNCM, CCCM.

Trường hợp cấp, chuyển đổi GCNKNCM, CCCM do cơ quan có thẩm quyền khác cấp phải có văn bản gửi đến cơ quan cấp GCNKNCM, CCCM trước đó để xác minh (nếu không khai thác được thông tin trên cơ sở dữ liệu thuyền viên, người lái phương tiện), chỉ thực hiện cấp, chuyển đổi GCNKNCM, CCCM theo quy định tại Điều 20 của Thông tư này sau khi có kết quả xác minh thông tin là chính xác.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị xác minh, cơ quan cấp phải có văn bản trả lời.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam có trách nhiệm: Tổ chức thực hiện Thông tư này; Thực hiện kiểm tra công tác đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa trong phạm vi cả nước; Tổ chức tập huấn nghiệp vụ coi thi, chấm thi, sử dụng phần mềm tổ chức thi cấp GCNKNCM, CCCM; Xây dựng và công bố ngân hàng câu hỏi thi và đáp án theo nội dung, chương trình đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa; Đăng tải danh sách người đã hoàn thành lớp tập huấn nghiệp vụ coi thi, chấm thi đạt yêu cầu tương ứng với từng ngành, loại, hạng trên Cổng thông tin điện tử của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Chủ trì xây dựng, vận hành, bảo trì, nâng cấp phần mềm tổ chức thi cấp GCNKNCM, CCCM, phần mềm Quản lý thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa phục vụ quản lý; tổ chức đào tạo, hướng dẫn sử dụng phần mềm.

Sở Xây dựng: Tổ chức thực hiện Thông tư này; Thực hiện kiểm tra công tác đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa thuộc phạm vi địa bàn quản lý; Bảo đảm cơ sở hạ tầng, an toàn, an ninh thông tin để tổ chức triển khai sử dụng phần mềm tổ chức thi cấp GCNKNCM, CCCM và phần mềm Quản lý thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa do Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam xây dựng; Chịu sự kiểm tra, hướng dẫn về nghiệp vụ của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; In, phát hành và quản lý thống nhất việc sử dụng phôi GCNKNCM, CCCM trong địa bàn quản lý.

Cơ sở đào tạo: Chịu trách nhiệm thực hiện Thông tư này; Chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện chương trình đào tạo đáp ứng yêu cầu, đảm bảo chất lượng theo quy định; Chịu sự kiểm tra, hướng dẫn về nghiệp vụ của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; chịu sự kiểm tra, giám sát, hướng dẫn nghiệp vụ của Sở Xây dựng; Bảo đảm cơ sở hạ tầng, an toàn, an ninh thông tin để tổ chức triển khai sử dụng phần mềm tổ chức thi cấp GCNKNCM, CCCM và phần mềm Quản lý thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa do Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam xây dựng; Đăng tải trên hệ thống thông tin điện tử dữ liệu CCCM do cơ sở mình cấp, bảo đảm thể hiện đầy đủ thông tin theo sổ cấp; Trường hợp dừng hoạt động hoặc giải thể, cơ sở đào tạo phải thực hiện bàn giao hồ sơ lưu trữ quy định tại khoản 2 Điều 21 Thông tư này tới cơ quan liên quan để phục vụ quản lý và truy xuất dữ liệu, cụ thể: trường hợp cơ sở đào tạo trực thuộc cơ quan chủ quản, khi cơ sở đào tạo chấm dứt hoạt động, trả hoặc bị thu hồi Giấy phép hoạt động đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thuỷ nội địa mà cơ quan chủ quản vẫn hoạt động hồ sơ lưu trữ được bàn giao tới cơ quan chủ quản để quản lý, lưu trữ, khai thác; trường hợp cơ sở đào tạo hoạt động độc lập, không có cơ quan chủ quản, khi cơ sở đào tạo chấm dứt hoạt động, trả hoặc bị thu hồi Giấy phép hoạt động đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thuỷ nội địa, hồ sơ lưu trữ được bàn giao tới Sở Xây dựng để quản lý, lưu trữ, khai thác.

Chủ phương tiện, các doanh nghiệp vận tải thủy nội địa: Chịu trách nhiệm thực hiện Thông tư này; Tạo điều kiện thuận lợi cho học viên, thuyền viên, người lái phương tiện được làm việc, thực hành, thực tập trên phương tiện, tại doanh nghiệp; xác nhận đầy đủ thời gian làm việc, đảm nhiệm chức danh, thực hành, thực tập của học viên, thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa, chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung xác nhận; Phối hợp với các cơ sở đào tạo, thường xuyên tổ chức tập huấn, bổ sung kiến thức an toàn cơ bản cho người làm việc trên phương tiện thủy nội địa.

Học viên, thí sinh, thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc kê khai đầy đủ, trung thực kèm tài liệu minh chứng hợp pháp các nội dung để được dự học, thi, cấp, chuyển đổi GCNKNCM, CCCM theo quy định tại Thông tư này.

Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 11 năm 2026; Bãi bỏ Thông tư số 40/2019/TT-BGTVT, Thông tư số 38/2023/TTBGTVT, Điều 9 Thông tư số 35/2020/TT-BGTVT, Điều 2 Thông tư số 60/2024/TT-BGTVT, Điều 19 và Phụ lục III Thông tư số 09/2025/TT-BXD.