Vừa qua do ảnh hưởng của chiến tranh Trung Đông đã ảnh hưởng rất mạnh đến giá nhiên liệu xăng, dầu của thế giới và Việt Nam trong đó tác động trực tiếp đến doanh nghiệp vận tải thủy Việt Nam, dẫn đến nguy cơ tăng giá cước vận tải, tăng chi phí logistics vận chuyển hàng hóa, từ đó tác động đến giá thành hàng hóa. Để kịp thời hỗ trợ các doanh nghiệp vận tải thủy Việt Nam, khuyến khích loại hình vận tải xanh đối với môi trường, tạo lợi thế cạnh tranh với các phương thức vận tải khác, góp phần giảm ùn tắc, tai nạn giao thông đường bộ. Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam dưới sự chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Bộ Xây dựng đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị để tổng hợp, phân tích, dự báo tình hình vận tải thủy, chủ trương phân cấp, phân quyền; công tác sắp xếp, tổ chức bộ máy các cơ quan quản lý nhà nước về hàng hải, đường thủy nội địa để từ đó khẩn trương xây dựng, trình Đề án thu phí, lệ phí tại cảng, bến thủy nội địa, báo cáo Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính ban hành Thông tư quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa.

Ngày 31 tháng 3 năm 2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 39/2026/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa (theo link đính kèm). Thông tư này thay thế Thông tư số 248/2016/TT-BTC ngày 11/11/2016 của Bộ Tài chính, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 4 năm 2026.

Đây là chính sách được Nhà nước ban hành có quy định mở rộng đối tượng không thu phí, lệ phí (Không thu kể từ 01/4/2026 đối với phương tiện mang cấp đăng kiểm VR-SI, VR-SII, VR-SIII); đối tượng được miễn phí, lệ phí nhằm hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động vận tải thủy nội địa, giảm chi phí cho doanh nghiệp vận tải thủy từ đó giảm chi phí logistics vận chuyển hàng hóa lưu thông giữa các cảng, bến thủy nội địa, khu vực hàng hải của Việt Nam. Bên cạnh đó đã điều chỉnh, sửa đổi một số nội dung khác tại Thông tư nhằm tạo thuận lợi, nhất quán trong cách hiểu, cách tổ chức thực hiện của cơ quan thu, đối tượng nộp phí, lệ phí theo hướng lành mạnh hóa, minh bạch chính sách tài chính trong đó có quy định thu phí, lệ phí của các phương tiện thủy nội địa Việt Nam và nước ngoài, thủy phi cơ…, phương tiện vận chuyển người, hàng hóa, vật tư, trang thiết bị phòng chống lụt bão, phương tiện tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ theo quy định.

(TS. Trần Quang Huy, phòng KH-TC, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam)